World Views
Antoneta Kastrati | 2019 | Kosovo, Albanië | 107 min
Albanees gesproken | Engels ondertiteld

Zana

HELE WEEKEND | FILM ON DEMAND

De Albanese Lume (uitmuntend gespeeld door Adriana Matoshi) woont in een plattelandsdorpje in Kosovo. Het voelt alsof ze vastzit in de kleine gemeenschap, waar iedereen elkaar kent en iedereen op elkaar let. Ook zit ze vast in haar rol als vrouw van Ilmir (Astrit Kabashi), met wie ze maar geen kinderen kan krijgen. Maar bovenal zit Lume vast in haar trauma na de recente burgeroorlog, waardoor ze ‘s nachts ronddwaalt in nachtmerries vol flashbacks en mysterieuze beelden. Lume’s schoonmoeder Remzije oppert dat Ilmir een tweede vrouw neemt, tenzij Lume een healer bezoekt die haar weer vruchtbaar zal maken. Lume geeft toe en ondergaat de rituelen, maar de sporen en spoken van de oorlog doen haar steeds dieper wegzinken. Verstrikt in bijgeloof en onmacht houden Lume en Ilmar wanhopig vast aan hun traditionele rollen.

Zana is het bekroonde fictiedebuut (en de Kosovaarse Oscarinzending van 2020) van documentairemaker Antoneta Kastrati, gefilmd in het dorpje waar ze opgroeide. Ze maakte zelf de oorlog in Kosovo mee en vroeg zich af of ze het verlies van haar eigen familie te boven zou kunnen komen. Het maken van het tragische maar prachtige Zana was voor Kastrati een proces van twintig jaar. Met de film wil ze steun bieden rond gemeenschappelijke rouw en psychisch trauma in de publieke ruimte; voor vrouwen en zeker ook voor mannen, die hier al te vaak niet aan toe mogen geven.

Antoneta Kastrati nam voor het festival een videoboodschap op, die als korte inleiding voorafgaand aan Zana te zien is.